Wiosną 1981 roku, w środku solidarnościowego karnawału, tygodnik „Antena” opisał największą znaną wtedy sprawę handlu ludźmi w powojennej Polsce. Choreografowie państwowych Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych (ZPR) rekrutowali młode kobiety, prawie wyłącznie blondynki, do „zespołów baletowych” jadących do Włoch. Na miejscu odbierano im paszporty i sadzano w klubach, które były burdelami.^[1][2][3]

Ta strona jest próbą uporządkowania tego, co wiadomo. Nie jest reportażem kryminalnym i nie szuka sensacji. Zbiera daty, nazwiska, liczby i relacje z dostępnych źródeł, wskazuje, gdzie źródła się różnią, i kończy pytaniem, które nie straciło ważności: jak rozpoznać ten sam mechanizm dzisiaj.

Trzy rzeczy warto wiedzieć od razu. Po pierwsze, liczba pokrzywdzonych nie jest znana: „Antena” pisała o około 300 kobietach do 1980 roku, dziennikarze i historycy o nawet 1500.^[1][2][3][5] Po drugie, sąd w 1984 roku nie uznał, że doszło do handlu ludźmi, i skazał pracowników ZPR wyłącznie za przestępstwa dewizowe, w zawieszeniu.^[1][2] Po trzecie, część kobiet, które wróciły, mówiła, że wiedziała, na co jedzie, i nie żałuje.^[2][3] Uczciwa dokumentacja musi pomieścić wszystkie trzy fakty naraz.