DZIWEX1981 · dokumentacja
Polski English

Liczby

Większość liczb w tej sprawie pochodzi z reportaży, nie z akt. Podajemy je z zakresem i ze źródłem. Tam, gdzie mamy tylko jedno źródło, mówimy to wprost.

Ile kobiet

„Są już dowody, że do roku 1980 wysłano do Włoch około 300 rzekomych balerin, a podejrzewa się, że ta liczba może być pięciokrotnie większa”, napisał Jan Śpiewak w „Antenie”; Wikipedia przypisuje tę liczbę śledztwu.[1][2] Dobrowolska i „My Company Polska” podają 1500.[3][5] Jedna z tancerek szacowała samych tylko lokali Gaviraghiego na 700 Polek.[2] Nie wiadomo, ile kobiet nie wróciło; Dobrowolska pisze, że „większość”.[5]
To samo w kropkach: 1500 miejsc, 300 wypełnionych. Dla porównania, KCIK w całym 2024 roku objęło pomocą 289 osób.[11]

Kto ile dostawał, dziennie, za jedną kobietę

Stawki według prasy z 1981 roku, za Kowalik i Dzierżanowskim; ten drugi opatruje kwotę 220 dolarów słowem „podobno”.[2][3] 33 dolary to 15 procent gaży. Dla porównania: 33 dolary odpowiadały wtedy mniej więcej miesięcznej pensji w Polsce.[3]

Pozostałe kwoty

CoIleŹródło
Prowizja naganiacza od zwerbowanej kobiety500 $[2][3]
Pracownik ZPR od właściciela klubu, gdy klient brał miesięczny ryczałt500 $[2][8]
Pracownik ZPR od kobiety, za noc z klientem, „na boku”20 $[2][8]
Boks, za noc (odrzucone przez Mariolę)15 000 lirów[2]
Noc z klientem, cena dla właściciela200–300 tys. lirów[2]
Udział kobiety w tej cenie5 %[2]
Prowizja za skłonienie klienta do zamówienia100 lirów[2]
Łączny zysk polskich naganiaczy według milicji, co najmniej1 000 000 $[1][2]
Kaucje przepadłe Cassaglii i Massieriego100 000 $[2]

Śledztwo i proces

CoIleŹródło
Tancerki przesłuchane zaraz po powrocie40[2][3]
Kobiety przesłuchane w całym śledztwieponad 300[1]
Włosi zatrzymani w Polsce2[1]
Czas śledztwa3 lata[2]
Najwyższy wyrok2 lata w zawieszeniu[1][2]
Wyroki za handel ludźmi0[1][2]

Kontekst: prostytucja w PRL

CoIleŹródło
Zarejestrowane przez milicję prostytutki, 19541 700[19]
Zarejestrowane, 1969blisko 10 000[19]
Proces personelu Hotelu Europejskiego, 1973: oskarżeni / zeznające kobiety9 / 17[17]
Kobiety zwerbowane przez ZPR, według UPI, 7 maja 1981co najmniej 300[15]

Hotel, w którym siedem lat później odbywały się „kwalifikacje” ZPR, miał już za sobą proces o czerpanie zysków z nierządu, opisany wtedy przez amerykański tygodnik TIME jako sprawa „dziewczyn za twardą walutę”.[17]

Dla skali: Polska dzisiaj

Rok 2024IleŹródło
Potencjalne ofiary handlu ludźmi objęte pomocą KCIK289[11]
w tym wykorzystanie seksualne21[11]
w tym praca przymusowa191[11]
Skazani z art. 189a kk (handel ludźmi)20[11]

Czterdzieści lat po Dziwexie proporcje się odwróciły: dziś większość zidentyfikowanych ofiar to ofiary pracy przymusowej, a Polska jest częściej krajem docelowym niż krajem pochodzenia.[11][12] Mechanizm jednak pozostał ten sam.